Er is de nodige discussie over de vernieuwde Schijf van Vijf en de impact op onze gezondheid. Hoewel sommigen het als belerend ervaren, kunnen we het ook zien als een uitnodiging tot bewuste keuzes. Deze keuzes dragen niet alleen bij aan onze eigen welzijn, maar kunnen ook de druk op de gezondheidszorg verlichten en het milieu sparen. Bovendien dienen we als rolmodel voor onze kinderen, zodat zij gezond kunnen opgroeien en de trend van gezondheidsproblemen en obesitas kunnen doorbreken.
Waarom is voeding belangrijk voor je mond?
Alles wat we eten en drinken passeert onze tanden. Suikers en zuren kunnen schade aanrichten aan ons gebit. Gezond speeksel helpt daarentegen om ons tandvlees in goede conditie te houden. Gezonde voeding is essentieel voor een gezonde mond, wat op zijn beurt bijdraagt aan onze algehele gezondheid.
Hoe helpt de Schijf van Vijf mij aan een gezonde mond?
De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum toont ons de weg naar gezondere keuzes. Het helpt ons om de benodigde voedingsstoffen binnen te krijgen en snackmomenten te beperken. Minder eet- en drinkmomenten betekent namelijk minder zuuraanvallen op onze tanden.
Wat doen groente en fruit voor je tanden?
Groente en fruit zijn onmisbaar voor een gezonde mond.
Voordelen:
- Ze houden ons tandvlees gezond
- Harde groenten (zoals wortel) reinigen ons gebit
- Ze leveren vitamines en mineralen
Wees voorzichtig met fruit vanwege de natuurlijke suikers en zuren. Eet het bij voorkeur in één keer, bij een maaltijd of met een handje noten als snack, in plaats van de hele dag door kleine porties. Helaas valt versgeperst vruchtensap hier niet onder, aangezien het een grotere belasting vormt voor ons gebit dan het eten van fruit.
Volkoren producten: goed voor je gebit én minder trek
Denk aan volkorenbrood, volkorenpasta, havermout en zilvervliesrijst.
Voordelen:
- Volkoren producten vereisen meer kauwen → goed voor tanden en tandvlees
- Ze geven een langer verzadigd gevoel → minder snacken
- Minder 'snelle' suikers→ minder kans op gaatjes
Door langer verzadigd te zijn, zul je minder snel naar snacks grijpen, wat tevens goed is voor je tanden.
Eiwitten en calcium: bouwstoffen voor sterke tanden
Eiwitten en calcium vinden we in:
- (Plantaardige) zuivel
- Noten en zaden
- Vis
- Peulvruchten
- Eieren
- Vlees
Voordelen van eiwitten en calcium voor onze mond:
- Calcium versterkt onze tanden
- Eiwitten bevorderen het herstel na een behandeling
Dit is met name belangrijk na ingrepen zoals een kaakoperatie, het plaatsen van een implantaat of een tandvleesbehandeling.
Gezonde vetten: essentieel voor je algehele gezondheid
Gezonde vetten vinden we in:
- Olijfolie
- Noten & zaden
- Avocado
- Vette vis
Hoewel gezonde vetten geen direct effect hebben op onze tanden, dragen ze bij aan een gezond lichaam. Een gezond lichaam bevordert op zijn beurt onze mondgezondheid, waardoor goede vetten indirect van belang zijn voor onze mond.
Wat kun je het beste drinken?
De beste keuzes zijn simpel: Water, thee en koffie zonder suiker
Vind je water saai? Voeg een takje munt, stukje komkommer, schijfje gember toe voor een smaakvolle en aantrekkelijke dorstlesser. Daarnaast zijn de mogelijkheden met thee eindeloos! Experimenteer met verse ingrediënten zoals gember, citroen, kurkuma, munt of citroenmelisse voor heerlijke smaakcombinaties. Gebruik bijvoorbeeld venkelzaad voor een verfrissende 'after diner' thee.
Maar let op met:
- Frisdrank → veel suiker = gaatjes
- Sap en fris → zuur = aantasting van je tandglazuur
Suiker wordt omgezet in zuur, wat dubbele schade oplevert! Beperk het drinken van deze dranken en spoel na afloop je mond met water om eventuele zuren weg te spoelen. Lees meer over hoe zoete drankjes eigenlijk heel zuur zijn hier.
Gezond kiezen in de supermarkt (zonder stress)
Veel mensen vinden het lastig om gezonde keuzes te maken in de supermarkt, voornamelijk omdat het merendeel van de producten ongezond is. Ongeveer 80% van de producten kunnen we beter laten liggen.
Hoe vind je gezonde keuzes?
Enkele suggesties:
- Groenten en fruit (vaak bij de ingang)
- Kies voor volkoren varianten
- Peulvruchten in blik, pot of gedroogd in een zak
- Noten, zaden, notenpasta en pindakaas
- Diepvriesgroenten en -fruit
- Eieren, vis in blik op water of olie, onbewerkte vis in het vriesvak
Extra tips: ga voor seizoensgebonden producten. Deze zijn vaak voordeliger vanwege het ruimere aanbod en komen vaak van dichterbij. Seizoensproducten zijn ook regelmatig in de aanbieding. Bovendien publiceren supermarkten vaak magazines en websites met eenvoudige en smakelijke recepten die passen bij seizoensproducten.
Hoe herken je ongezonde producten?
Let op de volgende signalen:
- Kant-en-klaar maaltijden
- Producten uit pakjes en zakjes
- Uitgebreide ingrediëntenlijsten
Wees voorzichtig met claims zoals "zonder toegevoegde suikers", aangezien er nog steeds suikers in verborgen kunnen zitten onder een andere naam. Bekijk hier 130 verschillende namen voor suiker.
Regel: hoe minder bewerkt, hoe beter
Hoe zet ik de eerste stap naar een gezondere levensstijl?
Een gezonde mond en lichaam beginnen met onze dagelijkse keuzes. Perfectie is niet vereist, het draait om kleine, haalbare stappen.
Je kunt vandaag al beginnen met bijvoorbeeld:
- één gezondere maaltijd
- minder snacken
- vaker water drinken
- 2 keer per dag je tanden poetsen
Door dagelijks te werken aan een gezonde mond, een fit lichaam en meer energie, maken kleine aanpassingen op de lange termijn een groot verschil. Gezonde voeding draagt bij aan het behoud van een gezond lichaam en mond, en helpt problemen te voorkomen. Een gezonde levensstijl bevordert tevens een spoedig herstel en energieopbouw na behandelingen of ziekten.
Maak het behapbaar voor jezelf. Gezond leven is niet ingewikkeld of duur. Ontdek wat bij jou past en start met kleine veranderingen.
Wil je meer lezen over dit onderwerp? Laat je inspireren door leefstijlen zoals de Blue Zones, waar mensen langer gezond blijven door simpele dagelijkse gewoontes. Of lees een eerder blog van Louise Witteman over cariëspreventie en voeding. Voor meer tips en informatie, bezoek de website van het Voedingscentrum.
